Inhalt

Kontrola Rządu

Istotną cechą parlamentarnej formy rządu jest odpowiedzialność parlamentarna. W praktyce parlament wytworzył szeroką gamę instrumentów do kontroli rządu.

Następujace przykłady zasługują na specjalną wzmiankę:

Zgodnie z art. 73 Konstytucji Landtag może wyrazić wotum nieufności wobec premiera, w przypadku gdy istnieje podejrzenie, że może on za pomocą większości swoich członków wybrać swojego następcę (tzw. konstruktywne wotum nieufności).

Landtag wraz ze swoimi komitetami może zarządać obecności każdego członka rządu, który wchodzi w skład parlamentu, na podstawie art. 66 ust. 1 Konstytucji (prawo do wezwania). Każdy członek parlamentu ma prawo zabrać głos, zadawać pytania i składać wnioski, jak również uczestniczyć w obradach i głosowaniach (art. 53 ust. 2 Konstytucji).

Minister finansów ma obowiązek przedstawić sprawozdanie o dochodach i wydatkach do formalnej akceptacji przez rząd oraz dostarczyć listę funduszy i zadłużeń.                   
Landtag może również wpływać na rozwój polityczny poprzez proste rozwiązania (tzw. proste rezolucje przyjęte przez Landtag), przykładowo żądając od rządu podjęcia stosownych kroków w celu wniesienia projektu ustawy lub opracowania propozycji planów. Takie rezolucje nie są jednak prawnie wiążące dla rządu, który ma za zadanie podjąć na włąsną odpowiedzialność decyzję, czy uwzględni życzenie wyrażone przez Landtag czy też zaryzykuje ewentualny konflikt polityczny. Wnioski tego typu mogą być złożone przez grupę bądż nie mniej niż dziesięciu parlamentarzystów.

Ponadto rząd musi informować Landtag na bieżąco o szczególnych kwestiach, planach i konferencjach, w których bierze udział. Pozwala to odpowiednim komitetom Landtagu na wyrażenie swojej opinii zanim np. sfinalizuje umowy lub porozumienia o znaczeniu politycznym. W ten sposób komitety mogą skierować pewne sprawy, którymi zajmuje się Rada Federalna (Bundesrat), do Unii Europejskiej.

W końcu fakt, iż Landtag ma swój udział we wnioskach rządu kraju związkowego w odniesieniu do planów zasadniczych (zgodnie z art. 91 a Konstytucji) oraz w porozumieniach (art. 91 b Konstytucji) pokazuje, że Landtag skutecznie spełnia swój konstytucyjny obowiązek kontroli. Te pouczenia, które są częściowo przewidywane przez prawo, mają na celu uchronienie Landtagu przed byciem osądzanym z góry przez organ wykonawczy. Tak więc Landtag powinien mieć możliwość wyrażenia własnej opinii przy podejmowaniu decyzji przez rząd kraju związkowego, zanim zostanie ona poddana negocjacji z rządem federalnym lub innymi krajami związkowymi. 

Prawo parlamentu do zadawania pytań odgrywa znaczącą rolę w obowiązku Landtagu, jakim jest kontrola rządu. Rząd kraju związkowego musi odpowiadać na zapytania parlamentu w trybie natychmiastowym (art. 67 ust. 1 Konstytucji). Landtag może również zażądać informacji od rządu w drodze większych, mniejszych lub ustnych interpelacji w odniesieniu do kwestii, za które jest on odpowiedzialny względem Landtagu.

Wieksze interpelacje w pierwszym rzędzie są używane do kontroli ogólnych przepisów politycznych i w ten sposób do uporania się z problemami o szczególnym znaczeniu politycznym. Mogą one być przedstawiane przez grupy parlamentarne lub przez co najmniej 10 członków parlamentu (art. 85 Regulaminu). Rząd kraju związkowego odpowiada na takie interpelacje w formie pisemnej. W razie potrzeby dyskusja może mieć miejsce podczas sesji Landtagu lub podczas sesji publicznej komitetu.

Mniejsze interpelacje służą kontroli instancji organu wykonawczego; dlatego też odnoszą się one do indywidualnych przypadków, bezpośrednich grup przypadków bądź indywidualnych kroków rządu kraju związkowego lub podlegającej mu administracji. Mniejsze interpelacje mogą być składane przez każdego z członków parlamentu na piśmie (art. 90 Regulaminu).

Składając ustne zapytania, członkowie parlamentu mogą zażądać od rządu wyjaśnień i komentarzy dotyczących konkretnych kwestii podczas sesji plenarnych (otwartych). Każdy członek parlamentu jest upoważniony do składania ustnych wniosków do rządu kraju związkowego (art. 91 Regulaminu).
Publiczna debata służy do przedyskutowania tych kwestii politycznych, które stanowią ogólne zainteresowanie podczas sesji plenarnych Landtagu. Została ona wprowadzona w celu ożywienia pracy parlamentu oraz zapewnieniu dokładnego omówienia ostatnich aspektów szczególnych kwestii. Publiczna debata może być zainicjoowana przez grupę parlamentarną bądź przez co najmniej 10 członków parlamentu (art. 93 Regulaminu).                                        
Najpotężniejszym intrumentem, jaki posiada Landtag, jest prawo do zwołania komisji śledczej.

Celem takiej komisji jest analiza faktów i okoliczności przypadków, na których wyjaśnienie kładzie nacisk opinia publiczna. Niezbędne przesłuchania są zwykle przeprowadzane podczas sesji publicznych. Komisja śledcza ma również prawo zlecić przymusowe doprowadzenie świadka, który nie zjawił się na przesłuchaniu, w celu złozenia zeznania. Komisja śledcza musi być zwołana na żądanie jednej piątej członków parlamentu. Ta klauzula minimum procentowego gwarantuje, że nawet grupy opozycyjne, bądź kazda inna mniejszość parlamentarna może domagać się zwołania komisji śledczej (art. 64 Konstytucji).

Zgodnie z Konstytucją każdy obywatel ma prawo zwrócić się do parlamentu z pisemnymi lub ustnymi petycjami. To prawo gwaranruje wszystkim obywatelom, że Landtag nie tylko zaakceptuje ich petycje, ale również sprawdzi fakty i dostarczy pisemną informację na temat formy postępowania. Bardziej szczegółowe prawa, jak to czy kwestia została rozstrzygnięta niezależnie czy też zgodnie z istotną troską, nie istnieje (art., 14 Konstytucji).

Zgodnie z artykułem 10 Ustawy Zasadniczej, komisja, która składa się z trzech członków parlamentu, niezależnych w sprawowaniu oficjalnych funkcji i nie związanych żadnymi dyrektywami, jest odpowiedzialna za chronienie konstytucyjnych praw do tajności listów, maili i rozmów telefonicznych. Komisja ta jest zgłaszana przez ministra spraw wewnętrznych z uwagi na działania, które według niego mogą ograniczać poufność korespondencji i rozmów. Decyduje ona wtedy (zwykle jeszcze przed wdrożeniem tych działań) czy są one dozwolone i konieczne. Komisja jest również informowana o tym, czy zainteresowani zostali zawiadomieni o środkach restrykcyjnych po ich zawieszeniu. Jeśli komisja uzna taką informację za istotną, minister spraw wewnętrznych musi się upenić, że nastąpi to bezzwłocznie. Landtag posługuje się prawem do sprawdzania działalności Biura Ochrony Konstytucji ustanawiając na początku okresu legislacyjnego Parlamentarną Komisję Kontroli, składającą się  z pięciu członków parlamentu. Komisja ta jest pouczana zbiorowo o ogólnych zadaniach chronienia Konstytucji oraz o działalności szczególnej wagi przez ministra spraw wewnętrznych przynajmniej cztery razy do roku. Jej prawa i obowiązki są przewidziane w Konstytucji Kraju Związkowego Turyngii (Prawo Ochrony Konstytucji).